Ouderenmishandeling in instellingen

Hoewel veel beroepskrachten en vrijwilligers met toewijding voor cliënten zorgen, komt grensoverschrijdend gedrag of mishandeling ook voor in zorginstellingen. Bij het ontstaan van ouderenmishandeling in zorginstellingen kunnen overbelasting (ontspoorde zorg) en de teamcultuur een belangrijke rol spelen.

Incidenten

De mishandeling kan zowel actief zijn als passief. Onder actieve vormen vallen het plegen van handelingen, met name buitenproportioneel gebruik van vrijheidsbeperkende middelen, duwen, ruw vastgrijpen en een klap geven, maar ook financieel misbruik. Terwijl passieve ouderenmishandeling het nalaten van handelingen betreft.

In de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) is bepaald dat incidenten gemeld moeten worden bij de directie van de desbetreffende instelling of bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg.

Melden of aangifte doen

In het merendeel van de gevallen doet de instelling geen aangifte bij de politie. Wel neemt de instelling in veel gevallen een maatregel tegen de pleger: meestal ontslag, soms overplaatsing, een berisping of een waarschuwing.

Instellingen gaan niet over tot het melden van een ernstig incident en doen geen aangifte bij de politie omdat zij bang zijn voor de negatieve gevolgen die dat heeft voor het imago van de instelling. Ook kan het onrust bij de bewoners veroorzaken. Wanneer er wel aangifte wordt gedaan, gebeurt dat vooral door familieleden.

Bespreekbaar maken

De Leidraad veilige zorgrelatie is een beleidsinstrument ontwikkeld voor veiligheid binnen (zorg)instellingen. Deze Leidraad maakt misstanden beter bespreekbaar. Toch rust er nog steeds een taboe op het onderwerp. Men weet niet hoe of heeft niet het lef het probleem te benoemen en bespreekbaar te maken. Op papier zijn er wel zaken geregeld, maar de praktijk is weerbarstig: er is handelingsverlegenheid bij het omgaan met incidenten.

Dit terwijl de aanpak van ouderenmishandeling een kwaliteitskenmerk van zorginstellingen zou moeten zijn.


Meer weten?

Film ‘Veilig Financieel Ouder Worden Gelderland-Zuid’

20-06-2018 - In de film ‘Veilig Financieel Ouder Worden Gelderland-Zuid’ vertelt een ervaringsdeskundige hoe haar moeder slachtoffer werd van financieel misbruik. Diverse ambassadeurs uit de regio spreken zich uit over het belang van meer bewustwording en samenwerking tussen de diverse sectoren.

Leidraad 'Veilige zorgrelatie'

08-04-2016 - De Leidraad 'Veilige zorgrelatie' is een handreiking voor beleidsmakers en bestuurders van zorgorganisaties in de langdurige zorg. Zij kunnen de Leidraad gebruiken voor het maken of aanscherpen van beleid en afspraken binnen hun organisatie.

Waarschuwingregister Zorg & Welzijn

26-06-2015 - Het Waarschuwingsregister Zorg & Welzijn is een registratiesysteem waarin strafbare gedragingen door zorgmedewerkers jegens cliënten onder voorwaarden kunnen worden vastgelegd. Dit registratiesysteem richt zich uitsluitend op diefstal, mishandeling of seksueel grensoverschrijdend gedrag gepleegd door zorgmedewerkers jegens cliënten.

Vragen over ouderenmishandeling in de zorg (IGZ)

31-01-2015 - De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft op haar website een rubriek met veelgestelde vragen over ouderenmishandeling in de zorg. De IGZ bevordert de volksgezondheid door effectieve handhaving van de kwaliteit van zorg, preventie en medische producten.

Met zorg ouder worden: zorgtrajecten van ouderen in tien jaar

12-09-2013 - Ouderen volgen verschillende trajecten in het ontvangen van ondersteuning en zorg. Deze studie geeft een beeld van welke zorg en ondersteuning 65-plussers feitelijk ontvangen en welke patronen en profielen daarin te onderscheiden zijn.

Folder Ouderenmishandeling Zorgwaard

20-02-2013 - Dit is een algemene folder over ouderenmishandeling van zorgaanbieder Zorgwaard uit de regio Hoeksche Waard. Zorgwaard bundelt de kennis en ervaring op het gebied van thuiszorg, verzorgingshuiszorg en verpleeghuiszorg in de Hoeksche Waard.