Lokale allianties

In 2015 is de Brede Alliantie Veilig Financieel Ouder Worden opgericht, met als doel een integrale aanpak tot stand te brengen, op lokaal, regionaal en landelijk niveau. Daarbij wordt ingezet op het voorkomen, signaleren, melden en stoppen van financieel misbruik. Leden van de Brede Alliantie zijn landelijke organisaties en instanties die vanuit hun eigen expertise betrokken zijn bij financieel misbruik van ouderen.

Door het hele land hebben professionals het initiatief genomen tot ‘lokale allianties’. Dat zijn lokale netwerken van deelnemers die kennis over financieel misbruik van ouderen delen en bundelen. De olievlek van lokale allianties breidt zich steeds verder uit.

Wat is een lokale alliantie?

Verschillende (beroeps)groepen kunnen te maken krijgen met financiële uitbuiting van ouderen. Wanneer deze groepen elkaar leren kennen en gaan samenwerken, ontstaat een keten ter bescherming van kwetsbare ouderen.

Een lokale alliantie is een netwerk van (commerciële en niet-commerciële) private en publieke deelnemers die hun kennnis van financieel misbruik van ouderen delen en bundelen. Deelnemers aan allianties zijn bijvoorbeeld Veilig Thuis, politie, notarissen, wijkverpleegkundigen, banken, ouderenbonden, thuiszorg, bewindvoerders, gemeenten, (thuis-)zorginstellingen, etc. Binnen een lokale alliantie ontstaan zogenoemde ‘korte lijntjes’: de diverse disciplines leren elkaar kennen en trekken gezamenlijk op.

Waarom is het belangrijk om een lokale alliantie binnen uw regio te hebben?

Ouderenmishandeling kent veel verschillende verschijningsvormen en is een complex probleem, waardoor er geen algemeen toepasbare oplossing is. Ook is maatwerk nodig vanwege lokale verschillen. Ouderenmishandeling en financieel misbruik vindt meestal plaats bij kwetsbare, afhankelijke mensen en heeft een grote impact. Professionals moeten met elkaar signalen van ouderenmishandeling kunnen toetsen en met elkaar bespreken hoe een (al dan niet anonieme) situatie het best kan worden aangepakt.

Voor de professionals biedt de lokale alliantie de mogelijkheid om te leren samenwerken met voorheen ketenvreemde partners en gezamenlijk een aanpak (door) te ontwikkelen. Partijen die deelnemen aan een lokale alliantie weten elkaar daardoor ook buiten de bijeenkomsten om makkelijker te vinden in gevallen van een niet pluis gevoel of spoed. Voor de gemeente kan de lokale alliantie een in- en aanvulling zijn van de zorgplicht vanuit de WMO, WPG en SWO.

Welke partijen nemen deel aan de lokale alliantie?

Meest vertegenwoordigde partijen die bijdragen aan realisatie van het doel van de alliantie zijn: de gemeente, banken, bewindvoerders, notarissen, mentoren, mensen uit het sociaal wijkteam, wijkagent, huisarts, wijkverpleegkundige, mantelzorg(organisaties), ouderenbonden, vrijwilligers(organisaties). De uiteindelijke samenstelling zal als vanzelf ontstaan en sluit aan bij de lokale behoeften en specifieke problemen in die regio of gemeente.

Kan een beroepsgroepen door meerdere personen worden vertegenwoordigd?

Ja, dat is mogelijk en zelfs wenselijk. Een lokale alliantie bestaat idealiter uit een initiatiefgroep van 15-20 gecommitteerde ketenpartners. Uit deze groep kan een kopgroep worden samengesteld die het voortouw neemt bij de organisatie van bijeenkomsten. Bijeenkomsten worden zoveel mogelijk door de deelnemers zelf gefaciliteerd.

Hoe vaak komt een lokale alliantie bijeen?

De frequentie is afhankelijk van de behoefte in de eigen regio. Gedacht kan worden aan twee netwerkbijeenkomsten per jaar en één tot twee grotere achterban-en publieke voorlichtingsbijeenkomsten.

Wie is de trekker of initiator van de lokale alliantie?

Wanneer wordt gekeken naar de wettelijke verantwoordelijkheden kan de gemeente deze rol goed vervullen. In de tot nu toe opgerichte lokale allianties is het initiatief voornamelijk door de zakelijke dienstverleners als banken, notarissen en bewindvoerders genomen. Deze hebben op hun beurt gemeenten gevraagd mee te doen. In alle gevallen is die uitnodiging van harte aangenomen.

Welke informatie kan ik delen met de leden van een lokale alliantie?

Dat verschilt per beroepsgroep en/of gelegenheid en is ieders eigen verantwoordelijkheid. Tijdens initiatiefgroep bijeenkomsten komt veelal (anonieme) casuïstiek aan de orde. Buiten de bijeenkomsten van de lokale alliantie kunnen professionals elkaar bereiken en handelen volgens hun eigen protocollen.

Wat is de verbinding met de Brede Alliantie?

  • Lokale allianties kunnen in de Brede Alliantie situaties (laten) aankaarten die vragen om aanpassing van (landelijk) beleid.
  • Brede alliantie koppelt nieuw beleid of verbeteringen in processen terug aan de lokale allianties.
  • Brede alliantie kan initiatiefnemers van een lokale alliantie van dienst zijn bij het vinden van gewenste ketenpartners/deelnemers.

Meer weten?

Film ‘Veilig Financieel Ouder Worden Gelderland-Zuid’

20-06-2018 - In de film ‘Veilig Financieel Ouder Worden Gelderland-Zuid’ vertelt een ervaringsdeskundige hoe haar moeder slachtoffer werd van financieel misbruik. Diverse ambassadeurs uit de regio spreken zich uit over het belang van meer bewustwording en samenwerking tussen de diverse sectoren.

Lokale allianties: een onderzoek naar financieel veilig ouder worden

30-01-2018 - Lokale allianties zijn lokale netwerken waarin kennis over financieel misbruik van ouderen wordt gedeeld en gebundeld. Door het hele land hebben professionals het initiatief genomen tot de opzet van een dergelijke alliantie. In dit onderzoek is de stand van zaken rondom de lokale allianties in kaart gebracht.

Toolkit voor lokale allianties Veilig Financieel Ouder Worden

30-01-2018 - Voor nieuwe (en bestaande) lokale allianties Veilig Financieel Ouder Worden is een toolkit ontwikkeld met daarin informatie over het starten en het onderhouden van alliantie. Hiervoor is gebruikgemaakt van materialen die op lokaal niveau zijn ontwikkeld.

Startdocument Brede Alliantie ´Veilig financieel ouder worden´

15-06-2015 - Het initiatief tot de Brede Alliantie ´Veilig financieel ouder worden´ is genomen door VWS in het kader van de voortzetting van het Actieplan 'Ouderen in veilige handen'. De Brede Alliantie bouwt voort op de resultaten van de pilots ´Voorkomen van financiële uitbuiting´ die in zeven gemeenten werden gehouden.